Szkło
W samochodach szkło jest głównie stosowane do szklenia okien i drzwi oraz w reflektorach.
Duże przeszklone powierzchnie, często panoramiczne, są charakterystyczne dla sylwetki współczesnego nadwozia i stanowią jeden z elementów bezpieczeństwa czynnego.
Szkło stosowane do szyb samochodowych powinno być bezodprysko-
we. Obecnie w przemyśle motoryzacyjnym stosuje się dwa rodzaje szkła
bezodpryskowego: t
szkło hartowane,
szkło wielowarstwowe (laminowane). 3.5.1. Szkło hartowane
Szkło hartowane to pojedyncza tafla, formowana na gorąco. Po uformowaniu szkło (gdy ma jeszcze wysoką temperaturę) jest hartowane przez ochłodzenie strumieniem zimnego powietrza. W czasie tego procesu powstają w szkle naprężenia, dzięki którym w przypadku uderzenia szkło rozpada się na drobne odłamki o tępych krawędziach, nie powodując skaleczeń. Szkło hartowane, stosowane na szyby samochodowe, jest wy-
konywane jako lustrzane, ma wymiary montażowe, jest dwustronnie szlifowane i polerowane. Ze względu na duże naprężenia własne szkło nie może być dodatkowo obrabiane.
Szyby ze szkła hartowanego odznaczają się dużą wytrzymałością
1 zwiększoną odpornością na zmiany temperatury. Ich wadą jest, że w chwili pękania szkło rozpryskuje się, a szyba staje się matowa i nieprzejrzysta. Zapobiega się temu, stosując hartowanie strefowe, które daje w polu widzenia kierowcy siatkę spękań na tyle rzadką, że umożliwia to okresowe kontynuowanie jazdy.
3.5.2. Szkło wielowarstwowe
Szkło wielowarstwowe (zwane laminowanym lub klejonym) jest najczęściej wykonane z dwu warstw wysokogatunkowego szkła o grubości
2 do 3 mm (rys. 3.1) klejonych przezroczystym tworzywem sztucznym (celuloid, poliwinylobutyl).
V 2
Rys. 3.1. Budowa szyby wielowarstwowej 1 — szkło, 2 tworzywo sztuczne
Podczas nakładania tworzywa szkło podgrzewa się i wkłada do formy, w której uzyskuje ono przewidziany kształt. Proces kształtowania szyby przebiega w próżni. Szyby samochodowe mogą być płaskie lub gięte (profilowane, panoramiczne). Nowoczesne samochody mają wszystkie szyby gięte.
Szyby wielowarstwowe odznaczają się tym, że są bardziej odporne na uderzenie (np. kamieniem). Na szybie powstają co prawda pęknięcia, ale nie powodują one zasadniczego pogorszenia widoczności. W przypadku uszkodzenia kawałki stłuczonej szyby pozostają przyczepione do tworzywa. Szyba nie pęka na drobne kawałki i nie wpada do wnętrza nadwozia. Wadą szkła klejonego jest dwukrotnie wyższa cena niż szkła hartowanego. Mimo to w wielu krajach istnieją zalecenia stosowania w samochodach jedynie szkła wielowarstwowego.
Szkła wielowarstwowe pozwalają na uzyskiwanie efektów szkła barwnego. Np. przez wklejenie w górnej części szyby pasa zielonej przeźroczystej folii uzyskuje się zabezpieczenie przed olśnieniem podczas jazdy „pod słońce". Jest również stosowane szkło antisol o zabarwieniu zielonkawym, które nie przepuszcza promieniowania podczerwonego. Dzięki temu wnętrze nadwozia mniej nagrzewa się podczas upałów.